SĂN SÓC BỆNH NHÂN SAU MỔ LỒNG NGỰC

17/08/2021
PGS.TS.BS Nguyễn Hoài NamPhẫu thuật Lồng ngực và Tim mạch.Với bệnh nhân sau phẫu thuật Lồng ngực việc săn sóc quan trọng nhất là theo dõi hô hấp, hoạt động của bình dẫn lưu, giảm đau và vật lý trị liệu.
SĂN SÓC BỆNH NHÂN SAU MỔ LỒNG NGỰC
  • Theo PGS.TS.BS Nguyễn Hoài Nam, việc săn sóc bệnh nhân sau phẫu thuật Lồng ngực quan trọng nhất là theo dõi hô hấp, hoạt động của bình dẫn lưu, giảm đau và vật lý trị liệu.

    1. Theo dõi ngay sau phẫu thuật:

    Theo dõi dấu hiệu sinh tồn: Mạch, huyết áp, nhịp thở.

    Quan trọng nhất là hô hấp: Có khó thở không? Nhịp thở có nhanh, có kéo các khoảng Liên sườn và các cơ hô hấp hay không?

    Mạch có biến đổi theo chiều hướng tăng nhanh? Trên 90 lần trong một phút, huyết áp có hạ hoặc kẹp (Huyết áp tối đa dưới 90 mmHg, độ chênh lệch giữa huyết áp tối đa và huyết áp tối thiểu ≤ 20 mmHg), nếu có kết hợp với niêm mạc nhợt, da xanh có thể có tình trạng chảy máu trong lồng ngực hoặc hiện tượng mất máu trong khi mổ nhưng chưa được bồi hoàn đầy đủ.

    Ống dẫn lưu màng phổi có hoạt động tốt không? Biểu hiện bằng mức nước trong cột thủy tinh lên xuống theo nhịp thở của bệnh nhân? Lượng dịch ra theo ống dẫn lưu có nhiều không?

    Phải theo dõi sát lượng dịch ra theo ống dẫn lưu trong mỗi giờ ở ba giờ đầu tiên sau phẫu thuật. Nếu lượng máu ra > 250 ml/giờ trong 3 giờ liên tiếp, kết hợp với tình trạng chung của bệnh nhân xấu, mạch, huyết áp giao động v.v…cần phải mở ngực lại vì rất có khả năng chảy máu bên trong lồng ngực không cầm được.

    Theo dõi sát lượng khí ra trong bình dẫn lưu: Bình thường sau một cuộc phẫu thuật Lồng ngực không có không khí ra trong bình dẫn lưu, nếu có khí ra đặc biệt là khí ra nhiều có kèm theo tràn khí dưới da, cần phải xem lại có tổn thương nhu mô phổi, dò phế quản hay tổn thương của khí quản hay không?

    Xem vết mổ có chảy máu, rỉ máu hay không? Có bầm máu, tụ máu tại vết mổ v.v….

    Ống nội khí quản còn hay không? Trong lòng ống có nhiều đàm rãi hay máu hay không? Nếu có phải thường xuyên hút đàm rãi, báo cho bác sĩ tìm xem nguyên nhân của chảy máu trong lòng ống nội khí quản: Do tai biến đặt ống? Do chảy máu từ những sang thương trong lòng khí phế quản ( U xùi, nấm, lao, loét khí quản v.v…) Hay do cuộc mổ gây nên để có hướng xử trí thích hợp.

    Bệnh nhân mổ nâng ngực lõm bằng kỹ thuật nội soi đang được săn sóc tại BVQT Minh Anh

    2. Giảm đau có tốt hay chưa?

    Phải xem bệnh nhân có còn đau hay không? Biểu hiện bằng lời nói: than vãn, rên la v.v…hay nằm không yên. Vấn đề giảm đau trong phẫu thuật lồng ngực rất quan trọng bởi vì: Phẫu thuật lồng ngực thường sử dụng động tác banh rộng vết mổ để dễ dàng hơn trong thao tác, dó đó sẽ đau nhiều sau khi mổ, hiện tượng đau tỷ lệ thuật với mức độ banh rộng của vết mổ.

    Khi đau, bệnh nhân sẽ không dám thở mạnh. Điều này sẽ đưa đến hiện tương xẹp phổi, viêm phổi sau phẫu thuật. Đây là biến chứng rất nặng nề làm cho thời gian hậu phẫu kéo dài và có thể đưa đến tử vong sau phẫu thuật, nhất là ở những bệnh nhân già, béo sức chịu đựng với đau kém.

    Khi giảm đau tốt mới có thể áp dụng vật lý trị liệu sau phẫu thuật. Ở các nước Phương tây và các nước khác có nền Y tế hiện đại, bệnh nhân mổ lồng ngực được tập vật lý trị liệu (tập thở) trước và ngay sau mổ. Tuy nhiên muốn tập được sớm, cần phải giảm đau tốt.

    Có nhiều phương pháp giảm đau sau mổ: Thuốc tiêm, gây tê ngoài màng cứng v.v…Nếu bệnh nhân chưa giảm đau tốt cần báo ngay Bác sĩ phụ trách hậu phẫu để tăng liều thuốc giảm đau hay lựa chọn phương pháp gảm đau thích hợp hơn.

    3. Thuốc long đàm và tập thở sau phẫu thuật:

    Lý tưởng nhất là ngay sau khi bệnh nhân tỉnh, thuốc mê và các thuốc tiền mê hết tác dụng, huyết động học ổn định và không có chống chỉ định đặc biệt cho bệnh nhân ngồi dậy, bệnh nhân không đau do giảm đau tốt. Nên cho ngồi dậy sớm, vỗ lưng, tập thở và cho ăn sớm với những thức ăn nhẹ, dễ tiêu, không nên cho bệnh nhân ăn khi nằm vì dễ sặc vào phổi, gây viêm phổi và ngạt đưa đến tử vong.

    Nên sử dụng các thuốc long đàm, uống đủ nước, khuyến khích bệnh nhân ho và khạc đàm để tránh hiện tượng ứ đọng trong phổi và đường hô hấp.

    Một số trường hợp nặng, bệnh nhân suy hô hấp, ứ đọng nhiều đàm rãi và có co thắt khí phế quản do những bệnh về hô hấp trước đó (suyễn, viêm phế quản tắc nghẽn mạn tính v.v…) cần phải cho xông khí dung và hút đàm rãi chủ động theo đúng y lệnh của Bác sĩ.

    4. Những ngày sau đó:

    Chủ động theo dõi sát tình trạng hô hấp của bệnh nhân: Có còn khó thở      không? Tập vật lý trị liệu, theo dõi hoạt động của bình dẫn lưu (Là dấu hiệu rất quan trọng trong việc đánh giá bệnh nhân sau phẫu thuật Lồng ngực) Lượng dịch ra mỗi ngày, đánh giá xem còn ra khí hay không?

    Tổng trạng chung của bệnh nhân: hết đau, vết mổ có biểu hiện của nhiễm trùng hay không? (sưng. đỏ, nóng, đau v.v…) bệnh nhân có sốt hay không, ho nhiều hay không?

    Bệnh nhân có ăn uống được không? Tổng lượng nước xuất nhập đo được qua nước tiểu, nước uống, lượng dịch truyền, dấu hiệu véo da, tri giác v.v….

    Nếu sau 2-3 ngày, bình dẫn lưu hết hoạt động, tình trạng bệnh nhân ổn định, có thể chụp X quang phổi và cho rút ống dẫn lưu màng phổi. 

    Nói tóm lại: Với bệnh nhân sau phẫu thuật Lồng ngực việc săn sóc quan trọng nhất là theo dõi hô hấp, hoạt động của bình dẫn lưu, giảm đau và vật lý trị liệu.

    PGS.TS.BS Nguyễn Hoài Nam
    Cố vấn Y khoa BVQT Minh Anh

Tin tức khác?

CÂU CHUYỆN SỨC KHỎE: VĂN HÓA KHÁM BỆNH

CÂU CHUYỆN SỨC KHỎE: VĂN HÓA KHÁM BỆNH

Bác sĩ cũng là con người, cũng có lúc mệt mỏi. Hiểu được vậy, người bệnh và gia...

CÂU CHUYỆN SỨC KHỎE: BỆNH BƯỚU CỔ

CÂU CHUYỆN SỨC KHỎE: BỆNH BƯỚU CỔ

Bướu cổ là tên gọi phổ biến để chỉ bướu xuất phát từ tuyến giáp, trong y học gọi...

DINH DƯỠNG CHO NGƯỜI BỆNH

DINH DƯỠNG CHO NGƯỜI BỆNH

Đã từ lâu và rất nhiều người (kể cả nhân viên y tế) sai lầm khi nghĩ rằng trong...

TRÒ CHUYỆN CÙNG CHUYÊN GIA: BỆNH TIM MẠCH VÀ CAO HUYẾT ÁP

TRÒ CHUYỆN CÙNG CHUYÊN GIA: BỆNH TIM MẠCH VÀ CAO HUYẾT ÁP

PGS. TS. BS Nguyễn Hoài Nam - Tổng thư ký Hội phẫu thuật Lồng ngực và Tim mạch;...

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây