PHÒNG NGỪA DỊCH BỆNH DO VIRUS

17/08/2021
Thời tiết nóng ẩm kèm theo những cơn mưa là điều kiện lý tưởng cho sự phát triển của virus và tiềm ẩn nguy cơ bùng phát thành dịch bệnh, ngoài ra virus mang mầm bệnh còn được du nhập từ các vùng phát dịch thông qua những con đường như du lịch, xuất nhập cảnh, thực phẩm,…
PHÒNG NGỪA DỊCH BỆNH DO VIRUS
  • Để giúp mỗi người trong chúng hiểu rõ hơn và có biện pháp phòng chống dịch bệnh do virus, chủ động bảo vệ chính mình trước những diễn biến phức tạp của một số dịch bệnh hiện nay. Biện tập viên Khắc Phương (Đài truyền hình TP HCM) phối hợp cùng Bệnh viện Quốc tế Minh Anh thực hiện phóng sự về phòng chống dịch bệnh do vitus, ngày 30/06/2015.

    Virus, còn gọi là siêu vi, siêu vi khuẩn hay siêu vi trùng, là một tác nhân truyền nhiễm của nhiều bệnh lý, thông qua việc nhân lên khi ở bên trong tế bào sống của một sinh vật khác. Virus lây lan theo nhiều cách, thí dụ như  virus sốt xuất huyết truyền đi nhờ muỗi vằn hút máu, hoặc vrus bệnh Sốt Tây sông Nile ( nin) thông qua những loài muỗi thuộc họ culex (cu lách), những sinh vật mang mầm bệnh như vậy được gọi là những vét tơ. Virus cúm lan truyền thông qua ho và hắt hơi. Norovirus và rotavirus, nguyên nhân chính của bệnh lý tiêu hóa, lây lan qua đường phân-miệng và truyền từ người này sang người khác thông qua tiếp xúc, cũng như xâm nhập vào cơ thể qua thức ăn hay nước uống. HIV là một trong vài loại virus lây nhiễm thông qua quan hệ tình dục và tiếp xúc với máu bị nhiễm bệnh.

    Theo PGS TS Nguyễn Hoài Nam, Cố vấn y khoa Bệnh viện Quốc tế Minh Anh.

    BTV Khắc Phương trao đổi với PGS TS Nguyễn Hoài Nam

    Virus được tìm thấy ở bất cứ nơi nào có sự sống, tỷ lệ hoặc tốc độ lây truyền bệnh virus phụ thuộc vào các yếu tố như: mật độ dân số, số cá thể nhạy cảm (như những người không miễn dịch), chất lượng y tế và thời tiết. Vì thế có những mặt bệnh chỉ xuất hiện ở vùng này, nhưng không hiện diện ở vùng khác. Tuy nhiên, hiện nay trong tiến trình hội nhập quốc tế, sự giao lưu, đi lại của cộng đồng con người phát triển khá phổ biến, nhất là vấn đề hợp tác thương mại và du lịch đã khiến dịch bệnh có nguy cơ từ vùng địa lý này  xâm nhập vào vùng địa lý khác.

    Đơn cửnhư bệnh Ebola năm 2014 từ Tây Phi đã xâm nhập vào nhiều vùng, lãnh thổ khác trên thế giới, được xem là vụ dịch lớn nhất của căn bệnh này trong lịch sử gần 4 thập kỷ qua. Theo Tổ chức Y tế thế giới thì có gần 20.000 ca nhiễm, khiến trên 7.000 người phải tử vong vì Ebola.

    Tại Việt Nam trước đây,  một số bệnh ngoại nhập từ các nước ngoài xâm nhập vào nội địa đã được phát hiện như dịch bệnh SARS, cúm A (H1N1) ... Và hiện nay, trước căn bệnh MERS xuất hiện tại Hàn Quốc, Trung Quốc và Thái Lan, cũng đang là một mối đe dọa thường trực cho sức khỏe, tính mạng  cộng đồng chúng ta.

    Bệnh MERS.

    Theo các chuyên gia y tế, bệnh MERS ( mợt) đang được so sánh với bệnh SARS đã cướp đi sinh mạng của trên 800 người năm 2003. Giống như SARS, phần lớn bệnh nhân mắc MERS có biểu hiện nhiễm trùng đường hô hấp gây viêm phổi, sốt cao, ho và khó thở. Nguy hiểm hơn, virus có thể gây suy thận, thời gian ủ bệnh có thể kéo dài đến 2 tuần (lâu hơn cả SARS) và tỷ lệ tử vong ở người nhiễm bệnh lên tới hơn 50%. Theo đánh giá của Tổ chức Y tế Thế giới, 75% ca bệnh gần đây lây nhiễm thứ phát do có sự lây truyền từ người sang người qua tiếp xúc.

    Viêm phổi, sốt cao, ho và khó thở là những biển hiện của bệnh MERS

    Các nhà nghiên cứu bệnh MERS tập trung vào các loại vật nuôi có tiếp xúc với người nhiều nhất tại Trung Đông: ngựa, bò, cừu, dê, và lạc đà. Người ta thấy rằng lạc đà một bướu có kháng thể nhận biết được protein của virus MERS, bằng chứng của sự lây nhiễm trong quá khứ. Lạc đà ở châu Phi và Trung Đông đã mắc bệnh MERS từ nhiều năm nay, virus lây lan rộng rãi một phần cũng vì thông thương giữa khu vực Sừng châu Phi và bán đảo Ảrập. Đặc biệt, ở lạc đà dưới 4 tuổi, tốc độ lây lan vô cùng lớn và do vậy là đe dọa lớn cho loài người.

    Các nhà khoa học xác định vi rút MERS lây từ lạc đà sang người qua đường tiếp xúc với dịch cơ thể lạc đà như nước bọt, nước tiểu, phân, sữa lạc đà không tiệt trùng (một loại đồ uống truyền thống ở Saudi Arabia). Vi rút này lây từ người sang người qua tiếp xúc với dịch cơ thể của người bệnh.

    Tuy nhiên giới chuyên gia không loại trừ khả năng MERS có thể lây lan qua đường không khí hoặc qua đồ vật, nghĩa là một người có thể nhiễm bệnh khi sờ vào đồ vật mà bệnh nhân MERS từng chạm vào. MERS cũng giống như “anh họ” SARS thuộc dòng vi rút corona, có khả năng đột biến cao. Ở thời điểm hiện tại, MERS chưa đạt khả năng lây lan nhanh để biến thành đại dịch.

    Việt Nam chưa có bệnh nhân mắc MERS, nhưng không thể loại trừ các trường hợp du khách quá cảnh đi qua khu vực Trung Đông rồi vào nước ta. Bên cạnh đó, một số lượng lớn người Việt Nam xuất khẩu lao động tại khu vực này, khi trở về có thể mang theo mầm bệnh. Đáng ngại là, ở khu vực Đông Nam Á, Malaysia và Philippines đã ghi nhận các trường hợp mắc MERS  sau khi trở về từ khu vực Trung Đông. Indonesia cũng đã công bố, một người đàn ông 54 tuổi, trở về từ Ả Rập nghi mắc MERS  và tử vong tại bệnh viện nước này. Chủng virus Merslà mối đe dọa với tất cả mọi người. Trong đó, người già, nam giới, những người có bệnh mãn tính kèm theo thường có nguy cơ cao hơn.

    Trước tình hình này và hiện nay, vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, chưa có vaccine chống lại loại virus gây bệnh MERS; Bộ Y tế đã có văn bản khẩn gửi Sở Y tế các địa phương yêu cầu kiểm tra, giám sát người nhập cảnh Việt Nam tại tất cả các cửa khẩu, trong đó đặc biệt chú ý những người gần đây đi du lịch hoặc trở về từ các quốc gia đang có dịch bệnh. Tại các sân bay và cửa khẩu, máy đo thân nhiệt đã được lắp đặt nhằm tăng cường kiểm tra, giám sát du khách nhập cảnh Việt Nam, nhất là những người đến từ các quốc gia khu vực Trung Đông...  Riêng với các du khách bị sốt, viêm đường hô hấp không rõ nguyên nhân sẽ được lực lượng y tế sân bay khám bệnh, lấy mẫu xét nghiệm tại chỗ và tổ chức cách ly khi có dấu hiệu nghi ngờ.

    Phòng ngừa dịch bệnh

    PGS TS Nguyễn Hoài Nam: Nhằm bảo vệ bản thân và cộng đồng trước Hội chứng MERS, Bộ Y tế khuyến cáo đối với du khách đi hoặc đến từ các nước đang có dịch bệnh MERS, đặc biệt từ khu vực Trung Đông, thực hiện một số biện pháp sau:

    1. Trước khi đi du lịch cần tìm hiểu các thông tin tình hình dịch bệnh tại nơi đến để chủ động có các biện pháp phòng ngừa lây nhiễm cho bản thân.

    2. Giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, sú họng bằng nước sát khuẩn miệng.

    3. Cần che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi, tốt nhất bằng khăn vải hoặc khăn tay để làm giảm phát tán các dịch tiết đường hô hấp.

    4. Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bị bệnh viêm đường hô hấp cấp tính; khi cần thiết phải tiếp xúc với người bệnh phải đeo khẩu trang y tế đúng cách và giữ khoảng cách khi tiếp xúc.

    5. Tránh tiếp xúc với động vật, vật nuôi, nếu đã tiếp xúc phải rửa tay bằng xà phòng.

    6. Những người trở về từ khu vực Trung Đông, trong vòng 14 ngày nếu có dấu hiệu của viêm đường hô hấp cấp như sốt trên 38°C, ho, khó thở hoặc có tiếp xúc gần với người có dấu hiệu như trên, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn, kiểm tra, xét nghiệm MERS.

    Hội chứng nhiễm khuẩn hô hấp cấp do virus MERS là bệnh lây qua đường hô hấp. Do chưa có vaccine phòng ngừa, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, nên ý thức phòng chống dịch bệnh ở mỗi cá nhân là hết sức cần thiết, trong đó, việc giữ vệ sinh cá nhân là cực kỳ quan trọng như: Rửa tay bằng xà phòng và dung dịch sát khuẩn, che mũi và miệng khi ho và hắt hơi, tránh tiếp xúc với mắt, mũi, miệng khi tay chưa được rửa sạch.

    Bộ Y tế cũng khuyến cáo mọi người nên hạn chế đi đến các quốc gia đang có dịch bệnh khi không cần thiết.

    Trước các dịch bệnh nguy hiểm do virus gây ra, y học đã tìm ra các biện pháp nhằm ngăn ngừa và khống chế. Một số dịch bệnh đã có vaccin như  thủy đậu, Viêm màng não Nhật Bản, viêm gan siêu vi B v.v... Việc tiêm phòng là biện pháp chủ động tạo miễn dịch cho người có khả năng bị lây nhiễm khi tiếp xúc với mầm bệnh

    Bên cạnh đó, việc giữ gìn vệ sinh cá nhân cũng hết sức quan trọng: như  cần thực hiện rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, sau khi tiếp xúc với đồ vật. Luôn luôn ngủ trong màn, tránh muỗi đốt. Giữ vệ sinh răng miệng; tắm rửa thường xuyên phòng bệnh viêm nhiễm trên da; quan hệ tình dục an toàn; đeo khẩu trang; ăn chín uống sôi; phòng tránh muỗi và côn trùng đốt. Tất cả các biện pháp này thực hiện đơn giản, nhưng lại phòng bệnh hiệu quả với hầu hết các bệnh truyền nhiễm, đặc biệt có vai trò quan trọng đối với các bệnh lý chưa có vaccine phòng bệnh hiện nay.

    Phòng chống dịch bệnh: mọi người cần hiểu biết về bệnh dịch đang xảy ra và các biện pháp phòng tránh. Phát hiện sớm người bị bệnh, điều trị kịp thời để cứu sống người bệnh, cách ly và giảm thiểu sự lây lan mầm bệnh sang người khác.

    BTV Khắc Phương thực hiện
    Hoàng Thao tổng hợp

Tin tức khác?

CÂU CHUYỆN SỨC KHỎE: VĂN HÓA KHÁM BỆNH

CÂU CHUYỆN SỨC KHỎE: VĂN HÓA KHÁM BỆNH

Bác sĩ cũng là con người, cũng có lúc mệt mỏi. Hiểu được vậy, người bệnh và gia...

CÂU CHUYỆN SỨC KHỎE: BỆNH BƯỚU CỔ

CÂU CHUYỆN SỨC KHỎE: BỆNH BƯỚU CỔ

Bướu cổ là tên gọi phổ biến để chỉ bướu xuất phát từ tuyến giáp, trong y học gọi...

DINH DƯỠNG CHO NGƯỜI BỆNH

DINH DƯỠNG CHO NGƯỜI BỆNH

Đã từ lâu và rất nhiều người (kể cả nhân viên y tế) sai lầm khi nghĩ rằng trong...

TRÒ CHUYỆN CÙNG CHUYÊN GIA: BỆNH TIM MẠCH VÀ CAO HUYẾT ÁP

TRÒ CHUYỆN CÙNG CHUYÊN GIA: BỆNH TIM MẠCH VÀ CAO HUYẾT ÁP

PGS. TS. BS Nguyễn Hoài Nam - Tổng thư ký Hội phẫu thuật Lồng ngực và Tim mạch;...

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây