NGUY CƠ TỬ VONG CAO KHI VỠ TÚI PHÌNH

17/08/2021
Phình động mạch chủ ngực là bệnh thường gặp ở người lớn tuổi, có nguy cơ tử vong rất cao khi túi phình bị vỡ. Tuy nhiên bệnh có thể phòng được nếu có chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt, tập luyện hợp lý.
 NGUY CƠ TỬ VONG CAO KHI VỠ TÚI PHÌNH

Phình động mạch chủ ngực là bệnh thường gặp ở người lớn tuổi, có nguy cơ tử vong rất cao khi túi phình bị vỡ. Tuy nhiên bệnh có thể phòng được nếu có chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt, tập luyện hợp lý.

>>PHÌNH ĐỘNG MẠCH CHỦ BỤNG, KHI NÀO CẦN MỔ 

>>PHẪU THUẬT CẤP CỨU BỆNH NHÂN ĐA TỔN THƯƠNG NỘI TẠNG  

Chú ý hai tình huống

Theo PGS.TS Cao Văn Thịnh - trưởng Trung tâm huấn luyện kỹ năng lâm sàng - Bệnh viện mô phỏng, Trường đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch (TP.HCM), phình động mạch chủ ngực là tình trạng giãn thường xuyên và khu trú một hay nhiều đoạn động mạch làm động mạch chủ ngực tại vị trí giãn trở nên yếu và phình ra. Đến lúc túi phình bị vỡ khiến người bệnh chết nếu không được cấp cứu kịp thời.

Nguyên nhân bệnh chủ yếu là do xơ vữa động mạch (chiếm tới 95-98% trường hợp).

Phình động mạch chủ ngực thường gặp ở người lớn tuổi (50-80 tuổi), nam bị nhiều hơn nữ (1,7 nam/1 nữ). Bệnh liên quan tới nhiều yếu tố như tuổi, giới, thói quen hút thuốc lá, bệnh lý tăng huyết áp, tình trạng rối loạn lipid máu và có tính gia đình...

Triệu chứng bệnh phình động mạch chủ ngực khi chưa có biến chứng lại khó nhận biết, chỉ được phát hiện tình cờ khi có đau ngực hoặc đi khám sức khỏe định kỳ.

Triệu chứng thường xảy ra khi túi phình lớn nhanh, trong đó triệu chứng đau ngực thường gặp nhất và bệnh nhân thường đau trước xương ức hoặc đau lan ra sau lưng.

Khi có biến chứng, có hai tình huống cần chú ý. Một là khi túi phình chèn ép vào các cơ quan lân cận: chèn ép khí phế quản gây khó thở, chèn ép thực quản gây khó nuốt, chèn ép dây thần kinh quặt ngược thanh quản gây khàn tiếng. Có khi túi phình làm tắc động mạch gian sườn gây triệu chứng liệt, dị cảm.

Hai là khi vỡ túi phình: vỡ túi phình là biến chứng đáng sợ nhất của phình động mạch chủ ngực vì tỉ lệ tử vong rất cao, trên 90% và đa số bệnh nhân tử vong trước khi nhập viện.

Do vậy, khi bệnh nhân có triệu chứng đau ngực kèm theo mạch nhanh, huyết áp tụt, khó thở, rất có thể đó là những dấu hiệu của phình động mạch chủ ngực vỡ.

Tầm soát, phát hiện sớm

Để phòng bệnh không nên hút thuốc lá, điều chỉnh chế độ dinh dưỡng hợp lý, tăng cường tập luyện thể thao. Với người có nguy cơ cao cần khám sức khỏe định kỳ, có ý thức phòng bệnh xơ mỡ động mạch, cao huyết áp...

Với bệnh nhân đã được phát hiện phình động mạch chủ ngực kịp thời, khi chưa có biến chứng cần lưu ý việc tái khám định kỳ và tuân thủ điều trị.

Ngoài ra, bệnh nhân nên nắm rõ các triệu chứng của tình trạng túi phình dọa vỡ và vỡ để kịp thời tới bệnh viện cấp cứu khi cần thiết.

Về điều trị túi phình, theo PGS Thịnh, tùy vào vị trí túi phình, kích thước và diễn tiến phát triển của túi phình, các bệnh lý kèm theo của bệnh nhân, điều kiện tâm sinh lý, hoàn cảnh bệnh nhân... bác sĩ sẽ đưa ra các phương án theo dõi và điều trị phù hợp.

Trường hợp đặc biệt - khi túi phình lớn hơn 5cm nhưng bệnh nhân chưa đồng ý mổ - cũng cần theo dõi cẩn thận và điều trị nội khoa kết hợp điều chỉnh chế độ sinh hoạt, dinh dưỡng, tập luyện của bệnh nhân, ngưng hút thuốc lá, điều trị rối loạn lipid máu, điều trị cao huyết áp, đề phòng té chấn thương làm vỡ túi phình.

Khi có chỉ định phẫu thuật, bệnh nhân sẽ được phẫu thuật thay thế đoạn phình bằng ống ghép nhân tạo hoặc can thiệp đặt ống ghép nội mạch.

Tỉ lệ vỡ phình động mạch chủ ngực tỉ lệ thuận với kích thước túi phình. Khi đường kính túi phình lớn trên 5cm thì sự phát triển và khả năng vỡ rất khó dự đoán. Hiếm khi túi phình dưới 4cm bị vỡ.

Với túi phình từ 5-6cm thì tỉ lệ vỡ trong 5 năm là 16%, túi phình trên 6cm tỉ lệ vỡ là 30%.

Nguy cơ tử vong khi vỡ túi phình trong 24 giờ là 90%. Việc kịp thời hồi sức và phẫu thuật không nhiều, hầu hết bệnh nhân tử vong trước khi tới được bệnh viện.

theo LÊ THANH HÀ - TIẾN LONG/TTO

Tin tức khác?

CÂU CHUYỆN SỨC KHỎE: VĂN HÓA KHÁM BỆNH

CÂU CHUYỆN SỨC KHỎE: VĂN HÓA KHÁM BỆNH

Bác sĩ cũng là con người, cũng có lúc mệt mỏi. Hiểu được vậy, người bệnh và gia...

CÂU CHUYỆN SỨC KHỎE: BỆNH BƯỚU CỔ

CÂU CHUYỆN SỨC KHỎE: BỆNH BƯỚU CỔ

Bướu cổ là tên gọi phổ biến để chỉ bướu xuất phát từ tuyến giáp, trong y học gọi...

DINH DƯỠNG CHO NGƯỜI BỆNH

DINH DƯỠNG CHO NGƯỜI BỆNH

Đã từ lâu và rất nhiều người (kể cả nhân viên y tế) sai lầm khi nghĩ rằng trong...

TRÒ CHUYỆN CÙNG CHUYÊN GIA: BỆNH TIM MẠCH VÀ CAO HUYẾT ÁP

TRÒ CHUYỆN CÙNG CHUYÊN GIA: BỆNH TIM MẠCH VÀ CAO HUYẾT ÁP

PGS. TS. BS Nguyễn Hoài Nam - Tổng thư ký Hội phẫu thuật Lồng ngực và Tim mạch;...

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây