HẸP BAO QUY ĐẦU

17/08/2021
Nghiên cứu xác ướp Ai Cập cách đây khoảng 2.300 năm ghi nhận thời ấy đã có cắt bao quy đầu. Những hình vẽ trên tường của Ai Cập cổ đại cũng cho thấy cắt bao quy đầu đã được thực hiện trước đó hàng ngàn năm.
HẸP BAO QUY ĐẦU

Thế nào là hẹp bao quy đầu?

Hẹp bao quy đầu là tình trạng hẹp bao quy đầu khiến không thể hoặc khó khăn trong việc tuột bao quy đầu hoàn toàn ra khỏi quy đầu. Tình trạng này đucợ coi là bình thường ở trẻ sơ sinh – hay còn gọi là ‘hẹp sinh lý’, thường tự hết khi lớn. Bé trai lơn hơn có khoảng 50% trẻ 1 tuổi, 90% trẻ 3 tuổi và 99% trẻ 17 tuổi có thể tuột bao quy đầu một cách bình thường; chỉ một tỷ lệ nhỏ bị hẹp bao quy đầu là hẹp thực thụ hay ‘hẹp bệnh lý’ khi này mới cần phải can thiệp.

Giải phẫu và chức năng của bao quy đầu

Bao quy đầu, với mặt ngoài là da và mặt trong là niêm mạc, bao quanh và che chở cho quy đầu (phần đầu của dương vật). Niêm mạc của bao quy đầu có những tuyến tiết ra chất nhờn mà khi tích tụ sẽ tạo ra một lớp bựa sinh dục màu trắng nằm giữa quy đầu và bao quy đầu.

Quá trình phát triển bình thường của bao quy đầu

Ở trẻ sơ sinh, hẹp bao quy đầu là do dính tự nhiệm giữa bao quy đầu và quy đầu. Tình trạng này là bình thường và có thể kéo dài đến tuổi trưởng thành. Đến tuổi dậy thì, dương vật phát triển nhanh, to và dài ra, quy đầu sẽ tự tuột ra ngoài bao.

Tục lệ cắt bao quy đầu

Nghiên cứu xác ướp Ai Cập cách đây khoảng 2.300 năm ghi nhận thời ấy đã có cắt bao quy đầu. Những hình vẽ trên tường của Ai Cập cổ đại cũng cho thấy cắt bao quy đầu đã được thực hiện trước đó hàng ngàn năm.

Vào thế kỷ 15, khi khám phá ra Châu Mỹ, Columbus cũng ghi nhận nhiều thổ dân ở đây đã được cắt bao quy đầu.

Tại Do Thái, trẻ em nam được cắt bao quy đầu vào ngày thứ 8 sau sinh.

Các nước Hồi giáo và một số bộ lạc Châu Phi cắt bao quy đầu vào ngày lễ trưởng thành, khi trẻ bước sang tuổi dậy thì.

Hậu quả của hẹp bao quy đầu

- Hẹp bao quy đầu làm nước tiểu ứ đọng bên trong bao, vệ sinh khó khăn, dễ gây viêm nhiễm quy đầu và bao quy đầu, viêm đường tiết niệu, ảnh hưởng đến thận.

- Trong trường hợp bao quy đầu tuột một cách khó khăn rồi không đưa về lại vị trí bình thường được thì bao quy đâu có xu hướng bị sưng nề và rất đau, đi đôi với quy đầu sưng to, tình trạng này được gọi là hẹp nghẹt bao quy đầu. Đây là trường hợp cấp cứu cần can thiệp ngay: thông thường chỉ cần dùng các ngón tay ép vào bao quy đầu để làm giảm phù nề và có thể đưa lại bao quy đầu về vị trí bình thường; hiếm khi phải thực hiện một đường rạch đơn giản (có gây tê) để cắt mở rộng vòng thắt.

- Hẹp bao quy đầu có thể dẫn đến ung thư dương vật. Ngoài ra, khi trưởng thành, hẹp bao quy đầu có thể làm đau dương vật khi cương, cản trở quá trình cương.

Khi nào nên cắt bao quy đầu?

Ở trẻ nhỏ, hẹp bao quy đầu thường là sinh lý và chỉ cần can thiệp khi gây cản trở đường tiểu hoặc viêm nhiễm. Không nên cố gắng tuột bao quy đầu sớm để tránh tình trạng đau, chảy máu hoặc có thể làm dính quy đầu với bao quy đầu và tạo sẹo, gây hẹp bao quy đầu thứ phát. Hội Nhi khoa Hoa Kỳ và Hội Nhi khoa Canada khuyến cáo không nên cố gắng tuột bao quy đầu cho trẻ dưới một tuổi.

Điều trị hẹp bao quy đầu

Ở trẻ lớn và người lớn, cần phân biệt hẹp bao quy đầu với tình trạng dây hãm quy đầu ngắn (dù hai tình trang này thường hay đi kèm với nhau). Hẹp bao quy đầu ở trẻ lớn và người lớn, nếu không có vấn đề nghiêm trọng thì có thể sử dụng những phương pháp như:

-         Dùng kem thoa steroid (0,1 % betamethasone), thoa trong 4 – 6 tuần. Phương pháp này dễ sử dụng, giá thành rẻ, ít rủi ro hiệu quả hơn so với phẫu thuật.

-         Nong bao quy đầu bằng tay, bằng bong bóng hoặc dụng cụ khác. Lúc đầu do Bác sĩ thực hiện nhưng sau đó người nhà có thể tự làm. Phương pháp này có ưu điểm là nhẹ nhàng, không gây sáng chấn nhưng nếu nong không đúng cách có thể làm chảy máu và gây xơ dính về sau.

-         Phẫu thuật cắt bao quy đầu được chỉ định khi các biện pháp nói trên không hiệu quả, bao quy đầu vẫn còn hẹp và căng phồng khi đi tiểu hoặc thường xuyên bị viêm bao quy đầu hay nhiễm trùng tiểu.
PGS TS Nguyễn Hoài Nam

Tin tức khác?

KỶ NGUYÊN PHẪU THUẬT ÍT XÂM LẤN TRONG CHUYÊN NGÀNH TIM MẠCH - LỒNG NGỰC

KỶ NGUYÊN PHẪU THUẬT ÍT XÂM LẤN TRONG CHUYÊN NGÀNH TIM MẠCH - LỒNG NGỰC

Thành phố Đà Nẵng trong 3 ngày 31/5-2/6 vừa qua, đã đón tiếp hơn 200 đại biểu là...

BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN MẠN TÍNH

BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN MẠN TÍNH

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD, COAD hay COLD) là một dạng bệnh lý tắc...

U TRUNG THẤT CÓ NGUY HIỂM KHÔNG ?

U TRUNG THẤT CÓ NGUY HIỂM KHÔNG ?

U trung thất là danh từ dùng để chỉ khối u có nguồn gốc và phát triển trong...

NHỮNG BỆNH LÝ LIÊN QUAN TUYẾN TIỀN LIỆT

NHỮNG BỆNH LÝ LIÊN QUAN TUYẾN TIỀN LIỆT

Phần lớn nam giới ở độ tuổi 50 hoặc cao hơn có bệnh lý liên quan đến tuyến tiền...

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây