UNG THƯ VÚ

17/08/2021
Đừng quá lo, chị em Phụ nữ cùng với Thầy thuốc có thể biết sớm và điều trị tốt Ung thư vú. Ung thư vú là loại thường gặp nhất ở Phụ nữ trên toàn cầu
UNG THƯ VÚ

Đừng quá lo, chị em Phụ nữ cùng với Thầy thuốc có thể biết sớm và điều trị tốt Ung thư vú. Ung thư vú là loại thường gặp nhất ở Phụ nữ trên toàn cầu, loại này cũng thường gặp nhất ở phụ nữ Việt Nam và may mắn chúng ta có kết quả điều trị tốt. Hiện nay, nhờ được chẩn đoán sớm, áp dụng các phương pháp điều trị mới và biết rõ về căn bệnh hơn nên số lượng Bệnh nhân Ung thư vú đã tăng lên. Bảo tồn tuyến vú giữ được dáng hoa hoặc tái tạo tuyến vú trả lại dáng hoa.

Ung thư vú xuất hiện khi vài tế bào vú  bắt đầu tăng trưởng bất thường. Các tế bào này sinh sôi nhanh hơn các tế bào lành và tụ lại thành khối bướu  Bác sĩ gọi là Ung thư biểu mô (Carcinôm vú). Thường ung thư mọc từ các tế bào của ống dẫn sữa ( gọi là Ung thư ống dẫn), cũng có thể từ mô tuyến gọi là các tiểu tùy (Ung thư tiểu thùy) hoặc từ các loại tế bào khác trong vú. Các tế bào có thể lan tràn đến các hạch lymphô và các nơi khác trong cơ thể.

Các yếu tố nguy cơ

Nhiều yếu tố nguy cơ liên hệ đến cơ nguy gia tăng ung thư. Ung thư vú tăng theo tuổi. Bị Ung thư vú một bên vú thì cơ nguy bị vú bên kia tăng lên. Ung thư vú đàn ông rất hiếm.

Có me, chị bị Ung thư vú đặc biệt lúc tuổi trẻ, nguy cơ Ung thư vú tăng lên. Đã xác định được vài gen đột biến (gen BRCA1 và BRCA2). Không phải cứ mang các gen này thì ung thư phải hiện ra.Nên biết đa số Phụ nữ bị Ung thư lại không có lịch sử gia đình Ung thư vú.

Béo phì, bắt đầu có kinh sớm, mãn kinh trễ, không có con, uống rượu, hút thuốc lá, có con đầu sau tuổi 35: nguy cơ tăng lên. Liệu pháp nội tiết thay thế để giảm các triệu chứng mãn kinh dùng loại thuốc phối hợp Estrogen và Progesteron có gia tăng nguy cơ Ung thư vú.

Làm sao biết bệnh?

Phụ nữ gân 30, sờ nắn vú thấy có một cục không đau hoặc hơi đau thì nên đi khám ngay. Thấy một cục bằng ngón tay út mà để lớn thành trái quýt vì “tưởng trái chàm, thấy không đau, ăn ngủ như thường”. Trễ rồi, uổng lắm! Phụ nữ lớn tuổi nguy cơ bị Ung thư vú tăng lên. Thường gặp khoảng tuổi 35-50, dưới tuổi 30 hiếm bị.

Triệu chứng: Lúc ban đầu ung thư có thể im lìm. Đáng lưu ý nhất là một cục hoặc một chỗ dầy trong vú. Các triệu chứng ít gặp hoặc trễ hơn: có sự thay đổi hình dáng của vú, da vú sù sì như da cam, ngứa quầng vú, núm vú úa dịch đỏ, núm vú thụt vào, một cục ở nách.

Có thể phát hiện bệnh thật sớm: Tự khám vú hàng tháng, siêu âm định kỳ vú giúp nhiều Phụ nữ đến Bác sĩ khám ở giai đoạn còn điều trị tốt. Có thể chụp nhũ ảnh rà tìm sau tuổi 40.

Định bệnh: Bác sĩ khám tuyến vú xem coi một cục trong vú lành hay ác và cho xét nghiệm. Kết hợp khám bệnh, siêu âm và nhũ ảnh (chụp hình vú bằng X-quang) và FNA (siêu âm hướng dẫn kim nhỏ chọc hút thử tế bào) để giúp Bác sĩ chẩn đoán.

Giai đoạn và độ ác tính: Giai đoạn tính theo khối bướu lớn cỡ nào và có ăn lan tới đâu gồm các GD9, I, II, III và IV. GĐ rất sớm chưa xâm lấn, GĐIV đã lan tràn hay di căn xa. GĐI, GĐII, GĐIII là các giai đoạn trung gian.

Độ ác tính gồm grad thấp (độ 1) diễn tả các tế bào lớn chậm, fard trung bình (độ 2) và grad cao (độ 3) các tế bào lớn nhanh.

Điều trị

Bác sĩ cân nhắc nhiều yếu tố khác nhau: ung thư loại gì, kích thước cỡ nào, giai đoạn mấy, tế bào ung thư grad cao hay thấp, người bệnh mãn kinh chưa và sức khỏe chung của người bệnh.

Phẫu trị: Đoạn nhũ là lấy trọn tuyến vú, nhiều hạch nách cùng bên vú. Có thể tái tạo tuyến vú ngay sau mổ. Với các bướu nhỏ có thể dùng liệu pháp bảo tồn vú. Bác sĩ lấy khối bướu và một viền an toàn mô lành chung quanh, kết hớp với xạ trị ngay sau mổ.

Xạ trị: Dùng các chùm tia năng lượng cao tia X của máy xạ trị gia tốc chẳng hạn để tiêu diệt tế bào ung thư. Thường dùng xạ trị ngoài, một máy xạ phát chùm tia đúng vào tuyến vú. Xạ trị luôn được dùng sau mổ lấy bướu dành cho các ung thư giai đoạn sớm. Xạ trị hỗ trỡ sau mổ được dùng bổ sung cho các khối bướu lớn của vú hoặc có hạch di căn.

Hóa trị:Là thuốc dùng giết các tế bào ung thư. Hóa trĩ hỗ trợ sau mổ nhằm giảm nguy cơ tái phát hoặc di căn. Hóa trị cũng dùng điều trị những người bệnh có ung thư đã lan tràn trong cơ thể. Tác dụng phụ thường gặp của hóa trị gồm rụng lông tóc, nôn mửa, mệt mỏi và dễ nhiễm trùng. Hiếm gặp hơn: mãn kinh sớm, hại tim thận và các dây thần kinh.

Liệu pháp nội tiết: Trị các ung thư nhạy với Hormon. Các Bác sĩ xếp các ung thư có thụ thể nội tiết gồm thụ thể Estrogen dương (ER+) thụ thể Progesteron dương (PR+) hoặc thuộc nhóm thụ thể âm gồm ER- và PR-. Tamoxifen là (thuốc kháng Estrogen) ngăn không cho Estrogen gắn vào thụ thể trên mặt tế bào ung thư, làm tế bào ung thư chậm tăng trưởng và chết đi. Có các thuốc mới gọi là ức chế men Azomataz gồm Anastrozole (Arimidex) Letrozole (Femara) và Exemestane (Aromasin), ngăn cơ thể làm ra Estrogen ở Phụ nữ mãn kinh. Có thể làm tắt hoạt động của các buồng trứng (nguồn sản xuất Estrogen) bằng cách mổ cắt hai buồng trứng hoặc dùng thuốc (cắt buồng trứng nội khoa).

Hóa trị hoặc liệu pháp nội tiết được dùng hỗ trợ sau mổ nhằm làm giảm nguy cơ tái phát. Lựa chọn hóa trị hay nội tiết dựa vào: người bệnh mãn kinh hay chưa, xét nghiệm tình trạng thụ thể, grad, kích thước, giai đoạn của bệnh. Đối với ung thư giai đoạn sớm, nếu ER+ thì nên dùng liệu pháp nội tiết sau mổ. Phụ nữ trẻ dưới 35 thường có độ ác tính cao, có ER+ thì dùng cả liệu pháp nội tiết và hóa trị sau mổ. Phụ nữ có Ung thư vú nhỏ ít nguy cơ tái phát thì Bác sĩ cân nhắc coi hóa trị có lợi không và tùy sức khỏe chung.

Liệu pháp nhắm trúng đích: Xáo trộn loại gen HER2 tạo ra loại thụ thể đặc biệt gọi là HER2 làm tăng ác tính hơn. Khoảng 25% các Phụ nữ Ung thư vú có đột biến gen HER2 (HER2+). Thuốc Trastuzumab (Herceptin) trói tay HER2, không cho ung thư phát triển. Nếu HER2-, Ung thư vú không nhạy với Trastuzumab.

Phối hợp các phương pháp điều trị

Phải biết có rất nhiều tiến bộ trong điều trị. Đừng để mất cơ hội bằng vàng. Bây giờ điều trị hay lắm. Nếu đoạn nhũ Bác sĩ có thể tái tạo tuyến vú ngay. Biết bệnh thật sớm có thể bảo tồn vú chỉ bứng khối bướu rồi xạ trị tiếp thao liền. Hóa trị dùng nhiều thuốc mới, thuốc tốt, tiêu diệt tế bào ung thư rơi rớt. Liệu pháp nội tiết đời mới dùng các chất kháng Estrogen hiệu quả. Máy xạ trị hiện đại, dùng các chùm tia thần kỳ. Thuốc nhắm trúng đích Traszumab, mới có mươi năm nay, cứu giúp khoảng 25% các Phụ nữ mang gen HER2+.

Tin vui. Trên toàn cầu hiện có trên 5 triệu Phụ nữ sống còn trân 5 năm. Nhiều người khỏi lâu hơn và không ít người khỏi luôn.

Lời khuyên phòng tránh Ung thư vú

Giữ cân đúng – Thể dục đều đặn, ăn lành – sống vui. Không cần quá tích cự và quá nhà nghề mà cần đều đặn mỗi ngày. Đi bộ, bơi lội, yoga, thái cự quyền, theo phương pháp dưỡng sinh. Nguyễn Văn Hưởng. Sống vui, giảm âu lo trong cuộ sống, thường xuyên thư giản. Vui sống trong gia đình, với bè bạn. Ngủ đủ 7-8 giờ/ngày. Ăn lành chế độ ăn nhiều rau quả, ít béo, ít thịt, ít cháy, hạn chế fastfood.

Tránh xa khói thuốc, dùng rượu ít thôi.

Liệu pháp Hormon thay thế làm tăng nguy cơ

Cho con bú làm giảm nguy cơ Ung thư vú

Tự khám vú để hiểu rõ bộ ngực mình. Cần biết cách tự khám vú để rà tìm một hột nhỏ trong vú hoặc các dấu hiệu khác. Tự khám không giúp tránh Ung thư vú, nhưng giúp hiểu rành sự thay đổi bình thường và sớm thấy những cái gì là lạ.

Theo GS Nguyễn Chấn Hùng
Chủ tịch Hội ung thư Việt Nam

Tin tức khác?

DINH DƯỠNG CHO BỆNH GOUT ĐƠN THUẦN

DINH DƯỠNG CHO BỆNH GOUT ĐƠN THUẦN

Gout (hay còn gọi bệnh thống phong) là một bệnh lý rối loạn chuyển hóa purin làm...

NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ BỆNH LOÃNG XƯƠNG

NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ BỆNH LOÃNG XƯƠNG

Theo hội loãng xương Việt Nam, Việt Nam hiện có đến 2,8 triệu người mắc bệnh...

BẠN ĐÃ BIẾT CÁCH PHÒNG, TRÁNH SỐT XUẤT HUYẾT ?

BẠN ĐÃ BIẾT CÁCH PHÒNG, TRÁNH SỐT XUẤT HUYẾT ?

Sốt xuất huyết hay chính xác hơn là sốt xuất huyết do virus là một nhóm các bệnh...

HỘI CHỨNG ỐNG CỔ TAY - NỖI PHIỀN TOÁI CỦA

HỘI CHỨNG ỐNG CỔ TAY - NỖI PHIỀN TOÁI CỦA

Hội chứng ống cổ tay – một bệnh lý gần đây được đề cập nhiều, kể từ khi máy vi...

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây